Tuingeheimen zijn er in alle soorten en maten, en de meeste worden van generatie op generatie doorgegeven zonder dat ze ooit worden opgeschreven. Veel tuiniers weten dingen die nergens in een boek staan. Ze leren het door te doen, door te kijken en door te luisteren naar mensen die al jaren bezig zijn met grond, planten en seizoenen. In deze blog deel ik een aantal van die verborgen inzichten, zodat jij er ook je voordeel mee kunt doen.
De bodem is het begin van alles
Goede grond is de basis van een gezonde tuin. Veel mensen kopen dure planten, maar vergeten dat die planten in slechte aarde niet goed kunnen groeien. Een geheim dat veel ervaren tuiniers al lang kennen: compost werkt beter dan kunstmest. Compost verbetert de structuur van de bodem, houdt water vast en geeft planten langzaam de voedingsstoffen die ze nodig hebben. Zelf compost maken is makkelijker dan het klinkt. Groente en fruitresten, koffiedik, theezakjes en tuinafval zijn allemaal geschikte ingrediënten. Na een paar maanden heb je donkere, kruimelige compost die je zo door de aarde kunt mengen. Een andere tip die weinig mensen kennen: regenwormen zijn je beste vrienden. Hoe meer wormen in je tuin, hoe gezonder de bodem. Je kunt wormen aantrekken door minder te spitten en meer organisch materiaal op de grond te laten liggen.
Planten helpen elkaar groeien
Niet alle planten staan graag naast elkaar, maar sommige combinaties werken juist heel goed. Dit heet mengteelt of combinatieteelt, en het is een van de oudste tuintrucs die er bestaat. Tomaten groeien bijvoorbeeld veel beter als je basilicum naast ze plant. De geur van basilicum houdt bepaalde insecten op afstand en de tomaten profiteren daarvan. Een ander bekend voorbeeld is de combinatie van maïs, bonen en pompoen, ook wel de “drie zusters” genoemd. De maïs groeit omhoog en biedt steun aan de bonen. De bonen halen stikstof uit de lucht en geven dat aan de bodem. De pompoen spreidt zijn grote bladeren uit over de grond en houdt onkruid en droogte tegen. Deze drie planten samen doen wat geen enkele plant alleen kan. Het loont om te kijken welke planten in jouw tuin goed bij elkaar passen, want de juiste buren maken een groot verschil.
Water geven op het goede moment spaart tijd en planten
De meeste mensen geven hun planten te veel water of op het verkeerde tijdstip. Dat klinkt vreemd, maar te veel water is een van de meest voorkomende oorzaken van zieke of dode planten. Een tip die weinig beginners kennen: geef water vroeg in de ochtend. Dan heeft de grond de kans om het water op te nemen voordat de zon te heet wordt. Water dat op bladeren achterblijft in de volle zon, kan kleine brandplekjes veroorzaken. Water geven ’s avonds laat is ook niet goed, want natte bladeren ’s nachts zorgen voor schimmel. Kijk ook altijd eerst of de grond echt droog is voordat je begint te water geven. Steek een vinger een paar centimeter de grond in. Voelt het nog vochtig aan, dan is water geven nog niet nodig. Planten die iets moeten zoeken naar water, ontwikkelen diepere wortels en worden sterker. Dat is een van de tuintips die mensen pas echt begrijpen als ze het een keer zelf hebben ervaren.
Onkruid bestrijden zonder chemie
Onkruid is de ergste vijand van veel tuiniers, maar er zijn manieren om het onder controle te houden zonder chemische middelen. Een laagje mulch, zoals houtsnippers, stro of zelfs oud karton, legt over de grond legt een deken over de bodem. Dat deken houdt licht tegen, en zonder licht kiemen onkruidzaden niet. Mulch houdt ook vocht vast in de grond, zodat je minder hoeft te water geven. Een ander weinig bekend geheim: heet water werkt uitstekend tegen onkruid tussen tegels of klinkers. Gewoon kokend water over het onkruid gieten en het verdwijnt binnen een dag. Azijnwater is ook een bekende oplossing, maar gebruik dat alleen op plekken waar je geen andere planten wilt, want het verandert de zuurgraad van de grond. Wie onkruid het liefst met de hand verwijdert, doet dat het best na een regenbui. De grond is dan zacht en de wortels komen gemakkelijker los. Kleine inspanning, groot resultaat.
Veelgestelde vragen
Wat is de beste manier om zelf compost te maken?
Zelf compost maken begint met een vaste plek in de tuin, bij voorkeur op de grond zodat wormen er bij kunnen. Gooi er afwisselend natte resten in, zoals groente en fruit, en droge resten, zoals dood blad of karton. Roer het geheel zo nu en dan om zodat er lucht bij komt. Na drie tot zes maanden heb je bruikbare compost.
Welke planten passen goed bij tomaten?
Tomaten groeien goed naast basilicum, peterselie en goudsbloemen. Deze planten houden bepaalde schadelijke insecten weg en bevorderen de groei. Vermijd het planten van venkel naast tomaten, want venkel groeit slecht in de buurt van de meeste andere planten.
Hoe trek ik regenwormen aan in mijn tuin?
Regenwormen aantrekken doe je door de bodem minder te verstoren. Minder spitten helpt al. Leg ook organisch materiaal op de grond, zoals bladeren of compost. Wormen komen dan vanzelf op af. Vermijd chemische bestrijdingsmiddelen, want die schaden de wormenpopulatie sterk.
Werkt mulch ook in een kleine stadstuin?
Mulch werkt ook in een kleine stadstuin goed. Zelfs in smalle borders of bakken met planten helpt een laagje houtsnippers of stro om onkruid te beperken en de grond vochtig te houden. Je hoeft er geen grote tuin voor te hebben.
