Een insectenhotel is een van de makkelijkste manieren om de natuur in je eigen tuin te verwelkomen. Bijen, oorwormen, lieveheersbeestjes en vlinders zijn hard nodig om planten te bestuiven en luizen te bestrijden. Toch hebben steeds meer insecten moeite om een goede plek te vinden om te nestelen. Steden groeien, tuinen worden strakker ingericht en er is minder ruimte voor wilde hoekjes. Met een zelfgemaakt of gekocht nestkastje voor insecten geef je ze die ruimte terug.
Wat een nestkastje voor insecten zo nuttig maakt
Veel mensen denken dat alleen honingbijen de tuin bezoeken, maar er zijn in Nederland meer dan driehonderd soorten wilde bijen. Die bijen nestelen niet in een bijenkast, maar zoeken kleine holletjes in dood hout, holle stengels of de grond. Een nestgelegenheid voor nuttige insecten speelt precies in op die behoefte. Solitaire bijen, zoals de metselbij en de behangersbij, zoeken beschutte buisjes om hun eitjes in te leggen. Oorwormen houden van donkere, droge ruimtes gevuld met stro of hooi. En vlinders overwinteren graag achter schors of tussen droge bladeren. Door verschillende materialen te combineren, trek je een grote verscheidenheid aan soorten aan.
Zelf een nestkastje bouwen met simpele materialen
Je hebt niet veel nodig om zelf een schuilplek voor insecten te maken. Een blok onbehandeld hout is een goed begin. Boor daarin gaatjes met een doorsnede tussen de twee en negen millimeter. Let er op dat je niet helemaal doorheen boort, want bijen nestelen alleen als één kant van het gaatje gesloten is. Hoe gladder de wand van het gat, hoe beter. Gebruik bij voorkeur een scherpe boor en schuur de randen licht af. Naast hout kun je ook bamboebuizen, droge dennenappels, stro, riet en klei gebruiken. Stapel deze materialen samen in een houten kistje of oud kratje. Gebruik geen behandeld hout, verf of lijm, want die stoffen zijn schadelijk voor insecten.
De beste plek voor je nestgelegenheid
De locatie bepaalt voor een groot deel of insecten het nestkastje ook echt gebruiken. Hang of zet het op een plek die het grootste deel van de dag zon vangt, het liefst op het zuidoosten of zuiden. Een hoogte van een meter of hoger is prima voor vliegende insecten zoals bijen en zweefvliegen. Zorg dat de opening niet direct in de wind staat en dat er geen water in de buisjes kan lopen. Vlakbij bloeiende planten is nog beter, zodat bijen niet ver hoeven te vliegen voor nectar en stuifmeel. Een wilde hoek met brandnetels, klaprozen of lavendel in de buurt maakt de tuin nog aantrekkelijker. Verplaats het nestkastje niet zodra insecten er gebruik van maken, want ze onthouden de exacte locatie.
Onderhoud en verwachtingen door de seizoenen heen
Een nestkastje voor insecten heeft weinig onderhoud nodig, maar een beetje aandacht helpt wel. Aan het einde van de zomer kun je controleren of er gaatjes zijn dichtgemetseld met klei of plantenmateriaal. Dat is een goed teken: het betekent dat er eitjes zijn gelegd. Vervang elk jaar oude rietstengels en bamboebuizen om schimmel en parasieten te voorkomen. Sommige nestbuisjes kun je in de winter tijdelijk binnen bewaren op een koele, droge plek, zodat de larven veilig kunnen overwinteren. Verwacht niet dat het de eerste week al druk is bij de ingang. Insecten hebben soms een paar weken nodig om een nieuw nestkastje te ontdekken. Geduld loont hier zeker.
Veelgestelde vragen
Welke insecten maken gebruik van een nestkastje?
Solitaire bijen zoals de metselbij en de behangersbij zijn de meest voorkomende bezoekers. Daarnaast maken oorwormen, gaasvliegen, lieveheersbeestjes en sommige soorten wespen er graag gebruik van. Welke soorten komen hangt af van de materialen die je gebruikt en de omgeving van de tuin.
Hoe groot moeten de gaatjes in het hout zijn?
De gaatjes in het hout mogen een doorsnede hebben van twee tot negen millimeter. Kleine gaatjes zijn geschikt voor kleine bijensoorten, grotere gaatjes trekken grotere soorten aan. Door gaatjes van verschillende maten te boren, nodig je meer soorten uit.
Is het beter om een nestkastje te kopen of zelf te maken?
Zowel een gekocht als een zelfgemaakt nestkastje kan goed werken. Bij een zelfgemaakt exemplaar heb je meer controle over de gebruikte materialen. Let bij een gekocht kastje op dat de buisjes een gesloten achterkant hebben en dat er geen schadelijke verven of lakken zijn gebruikt.
Wanneer is de beste tijd om een nestkastje te plaatsen?
Het beste moment om een nestkastje te plaatsen is vroeg in het voorjaar, rond februari of maart. Solitaire bijen zijn dan al actief op zoek naar nestgelegenheid. Plaatsen in de herfst of winter is ook mogelijk, zodat het kastje er al hangt als de eerste insecten actief worden.
