Met een paar planken, wat gereedschap en een vrij weekend maak je zelf een houten tuintafel die precies past bij jouw tuin. Zelf een houten tuintafel maken is goed te doen, ook zonder veel timmerervaing. In dit artikel lees je welk hout je kiest, hoe je de tafel opbouwt en hoe je hem beschermt tegen regen en zon.
Welk hout gebruik je het beste?
Voor een tuintafel heb je hout nodig dat tegen vocht en wisselende temperaturen kan. Populaire keuzes zijn Douglas, vuren steigerplanken en hardhout zoals teak of bangkirai. Steigerplanken zijn betaalbaar, makkelijk te vinden en geven een stoere, robuuste uitstraling. Douglas is licht van gewicht, duurzaam en werkt minder dan veel andere houtsoorten. Hardhout gaat heel lang mee, maar is duurder en zwaarder om mee te werken.
Vermijd onbehandeld vurenhout zonder beschermlaag. Dat trekt snel vocht op, gaat kromtrekken en rot sneller aan de buitenkant. Kies je voor steigerplanken, kijk dan of ze al eerder gebruikt zijn. Oud steigerhout heeft een mooie verweerde uitstraling, maar controleer het wel op spijkers en splinters.
Wat heb je nodig?
Zorg dat je alles bij de hand hebt voordat je begint. Dat voorkomt dat je halverwege stopt.
- Planken voor het tafelblad, bij voorkeur van gelijke breedte
- Balken of dikke planken voor de poten en de dwarsverbindingen
- Roestvrij stalen schroeven, minstens 5 cm lang
- Een zaag, bij voorkeur een afkortzaag of cirkelzaag
- Een accuboor of schroefmachine
- Schuurpapier in grof en fijn (80 en 120 korrel)
- Houtbescherming, zoals teak- of douglasolie, of buitenlak
- Een waterpas om te controleren of alles recht staat
Hoe maak je de basis: poten en frame
Begin met het frame van de tafel. Dit bestaat uit vier poten en twee of drie dwarsbalken die alles bij elkaar houden. Zaag de poten op de gewenste hoogte. Een prettige tafelshoogte voor buiten is meestal rond de 75 centimeter, maar dat is een persoonlijke keuze.
Verbind de poten met dwarsbalken aan weerszijden. Dit vormt twee U-vormen, ook wel de onderstellen genoemd. Daarna verbindt je de twee onderstellen met elkaar via een lange balk in het midden of aan de buitenkant. Gebruik de waterpas bij elke stap om scheefstand te voorkomen. Schroef alles stevig vast en overweeg hoekijzers aan de binnenkant voor extra stevigheid.
Het tafelblad leggen en vastzetten
Leg de planken voor het tafelblad naast elkaar op het frame. Laat een kleine opening van een paar millimeter tussen elke plank. Zo kan regenwater weglopen en heeft het hout ruimte om uit te zetten bij warmte. Klemt het tafelblad te strak in elkaar, dan kun je kromtrekken verwachten.
Schroef elke plank vast aan de dwarsbalken van het frame. Boor eerst een voorgat om scheuren in het hout te voorkomen. Werk van buiten naar binnen en controleer tussendoor of de planken recht liggen. Sluit af met een plank aan de rand en zaag eventueel uitstekende stukken bij.
Schuren en afwerken
Na het schroeven ga je schuren. Werk eerst met grof schuurpapier (80 korrel) om ruwe randen, splinters en hoogteverschillen tussen de planken weg te halen. Daarna ga je over de hele tafel met fijn schuurpapier (120 korrel) voor een glad oppervlak. Schuif altijd mee met de nerf van het hout.
Veeg het stof weg met een droge doek. Daarna breng je een beschermende laag aan. Voor een natuurlijke uitstraling kies je een houtolie zoals teak- of douglasolie. Wil je meer kleur of een sterkere bescherming, dan kun je een dekkende buitenlak of beits gebruiken. Breng minimaal twee lagen aan en laat elke laag goed drogen.
Onderhoud zodat je tafel jaren meegaat
Een houten tuintafel heeft elk jaar een beetje aandacht nodig. Schuur de tafel licht op aan het begin van het tuinseizoen en breng een nieuwe laag olie of lak aan. Zet de tafel bij voorkeur weg of dek hem af tijdens de winter. Langdurig vocht en vorst tasten het hout aan, ook als het goed behandeld is.
Zie je groene aanslag? Maak de tafel schoon met een oplossing van water en groene zeep. Daarna even schuren en opnieuw behandelen. Zo blijft je zelfgemaakte tuintafel er jaar na jaar goed uitzien.
Veelgestelde vragen
Welk hout is het goedkoopst voor een houten tuintafel maken?
Steigerplanken van vuren zijn over het algemeen de goedkoopste optie voor een zelfgemaakte houten tuintafel. Ze zijn breed beschikbaar bij bouwmarkten en houthandels. Let op dat je ze goed behandelt met een beschermende olie of lak, want onbehandeld vurenhout gaat snel achteruit buiten.
Hoe voorkom ik dat het tafelblad kromtrekt?
Laat kleine openingen tussen de planken van het tafelblad zodat vocht weg kan lopen en het hout kan bewegen. Behandel het hout aan alle kanten, ook de onderkant en de zijkanten. Schroef de planken stevig maar niet overmatig strak vast.
Wat is Shou Sugi Ban en kun je dat gebruiken voor een tuintafel?
Shou Sugi Ban is een Japanse techniek waarbij je het oppervlak van hout verschroeit met een vlam. De verbrande laag beschermt het hout tegen vocht, insecten en schimmel. Het geeft een opvallend zwart uiterlijk. Je kunt deze techniek toepassen op een zelfgemaakte tuintafel, maar het vereist wel oefening en de juiste veiligheidsmaatregelen.
Kan ik ook een tafel maken van pallets?
Ja, pallets zijn een populair materiaal voor een doe-het-zelf tuintafel. Ze zijn vaak gratis of goedkoop te krijgen. Kijk wel of de pallet het EPAL-keurmerk heeft. Dat betekent dat het hout niet chemisch behandeld is en veilig gebruikt kan worden voor meubels. Schuur de planken goed af, want pallets hebben vaak ruwe, splintige kanten.
