Onkruid bestrijden is voor veel tuiniers een terugkerende uitdaging. Je hebt net alles netjes bijgehouden en een week later staan de brandnetels, muur en herderstasje er alweer vrolijk bij. Gelukkig hoef je geen chemische middelen te gebruiken om je tuin of oprit vrij te houden van ongewenste planten. Er zijn meerdere manieren die goed werken, veilig zijn voor mens en dier, en ook nog eens weinig kosten.
Waarom gif bij onkruid aanpakken geen goed idee is
Glyfosaat en andere chemische bestrijdingsmiddelen zijn al jaren omstreden. Ze dringen door in de bodem, komen terecht in het grondwater en zijn schadelijk voor insecten zoals bijen en hommels. Steeds meer gemeenten in Nederland stoppen dan ook met het gebruik van dit soort middelen op straten en stoepen. Gemeente Huizen deed dat al in 2015. Diezelfde beweging zie je ook bij particulieren: mensen kiezen bewuster voor methoden die de natuur niet schaden. Daar komt bij dat chemische middelen niet altijd werken op hardnekkige soorten zoals ridderzuring of kweekgras. Die komen gewoon terug, zelfs na herhaaldelijk spuiten.
Handmatig wieden blijft de meest betrouwbare aanpak
Niets werkt zo grondig als gewoon zelf aan de slag gaan met een wiedijzer of worteltrekker. Het geheim zit hem in de wortels: die moet je volledig verwijderen, anders groeit de plant opnieuw. Een ridderzuring laat je het best na een regenbui verwijderen, omdat de grond dan losser is en de wortel in één keer meekomt. Een kniescherm of tuinknie maakt het werk een stuk comfortabeler. Wie regelmatig wiedt, zal merken dat de hoeveelheid ongewenste planten elk seizoen minder wordt. De zaadbank in de bodem raakt langzaam leeg als planten niet meer tot bloei en zaadvorming komen.
Kokend water, zout en azijn als natuurlijke vervangers
Kokend water is een van de goedkoopste en meest toegankelijke manieren om planten tussen tegels en op opritten te doden. Je giet het recht op de plant, waarna de hitte de cellen beschadigt en de plant afsterft. Herhalen is soms nodig, maar het werkt goed op jonge exemplaren. Azijn met een hoog azijnzuurgehalte heeft een vergelijkbaar effect, maar gebruik dit met mate: het verlaagt tijdelijk de zuurgraad van de bodem. Zout werkt ook, maar heeft een nadeel: het trekt vocht aan en kan de structuur van de bodem langdurig aantasten. Gebruik zout daarom alleen op plekken waar niets hoeft te groeien, zoals tussen bestrating. Baking soda, strooizout op kieren in de oprit of een mengsel van water en zeep zijn andere volkswijsheden die in de praktijk wisselende resultaten geven.
Een onkruidbrander en bodembedekking als extra hulpmiddelen
Een onkruidbrander is een handig apparaat dat werkt op gas. Je houdt de vlam kort boven de plant, waarna de hitte de cellen laat knappen en de plant verdort. Het is niet nodig om de plant in brand te steken: een paar seconden warmte is genoeg. Dit werkt goed op verharding, maar niet tussen andere planten, vanwege het risico op brandschade aan je gewenste gewassen. Wie echt wil voorkomen dat ongewenste planten terugkomen in borders of moestuinbedden, doet er goed aan om de grond te bedekken. Dat kan met een dikke laag mulch, zoals houtsnippers of stro, maar ook met bodembedekkers zoals klaver of vinca. Deze planten nemen de ruimte in, zodat er geen plek overblijft voor planten die je er niet bij wilt hebben. Een combinatie van wieden en afdekken geeft op de lange termijn de beste resultaten.
Veelgestelde vragen
Wanneer is het beste moment om te wieden?
Het beste moment om te wieden is na een regenbui of nadat je de grond hebt natgemaakt. De bodem is dan losser en wortels komen gemakkelijker los. Wied ook bij voorkeur voordat de planten gaan bloeien, zodat ze geen zaad kunnen verspreiden.
Werkt kokend water ook op opritten en bestrating?
Kokend water werkt goed op planten die groeien in kieren van bestrating of op opritten. Het water doodt de plant door de hitte, maar heeft geen negatief effect op de bodem eronder. Wees wel voorzichtig: hoor water is gevaarlijk bij gebruik.
Hoe voorkom ik dat onkruid in mijn border terugkomt?
Je kunt terugkeer van ongewenste planten in een border beperken door de grond te bedekken met een dikke laag mulch of houtsnippers. Daardoor krijgen zaden minder kans om te kiemen. Bodembedekkers zoals vinca of kruipend vlambloem helpen ook om de ruimte dicht te houden.
Is azijn veilig om te gebruiken in de tuin?
Azijn met een hoog azijnzuurgehalte werkt als middel tegen ongewenste planten, maar het verlaagt tijdelijk de zuurgraad van de bodem. Op plekken waar planten moeten groeien, is voorzichtig gebruik verstandig. Op verharding, zoals tussen tegels, is het een veilige keuze.
