Bladluis is een klein insect dat plantensap opzuigt uit bladeren, stengels en jonge scheuten. Een paar bladluizen zijn meestal geen probleem, maar een grote groep kan bladeren doen krullen en de groei van je plant remmen. Vaak kun je de insecten met de hand verwijderen of met water wegspoelen.
Bladluizen komen voor op sierplanten, groenten en fruitbomen. Kijk vooral naar jonge groei: daar zitten ze vaak in groepjes bij elkaar.
Wat doet bladluis met een plant?
Een bladluis prikt met zijn monddelen in de plant en zuigt sap op. Bij een kleine groep merk je daar soms weinig van. Worden het er veel, dan kunnen jonge bladeren krullen, geel worden of vervormd raken. Ook bloemknoppen en nieuwe scheuten kunnen minder goed groeien.
Bladluizen scheiden een kleverige vloeistof uit: honingdauw. Die kan op bladeren, tuinmeubelen of de grond onder een plant terechtkomen. Op de honingdauw kan een zwarte schimmellaag groeien, roetdauw genoemd. Een dikke laag houdt licht tegen, waardoor het blad minder goed kan functioneren.
Sommige bladluizen kunnen ook plantenvirussen overbrengen. Dat betekent niet dat elke bladluis een virus draagt of dat iedere aangetaste plant ziek wordt.
Waar komt bladluis vandaan?
Bladluizen zijn een normaal onderdeel van het leven in de tuin. Ze overwinteren, afhankelijk van de soort, bijvoorbeeld als ei op een plant. In het groeiseizoen kunnen ze zich snel vermeerderen. Sommige bladluizen brengen dan levende jongen ter wereld.
Een deel van de bladluizen ontwikkelt vleugels en kan zo andere planten bereiken. Ook op een nieuwe plant die je mee naar huis neemt, kunnen al bladluizen zitten. Je hoeft dus niets verkeerd te hebben gedaan als je ze in je tuin aantreft.
Vooral zachte, jonge scheuten zijn aantrekkelijk. Op een roos vind je ze bijvoorbeeld vaak rond de bloemknoppen en de toppen van nieuwe stengels.
Bladluis verwijderen in een paar stappen
Begin met een eenvoudige aanpak. Zeker bij een beperkte aantasting hoef je niet meteen naar een bestrijdingsmiddel te grijpen.
- Bekijk de plant. Zoek bij groeipunten, bloemknoppen en aan de onderkant van bladeren. Zo zie je of het om enkele insecten of om meerdere groepen gaat.
- Veeg kleine groepjes weg. Wrijf de bladluizen voorzichtig tussen je vingers van de scheut. Ondersteun kwetsbare stengels met je andere hand.
- Spoel grotere groepen af. Gebruik een gerichte waterstraal uit de tuinslang of een plantenspuit. Een stevige plant kan meer waterdruk verdragen dan een jonge, tere scheut.
- Bekijk de plant opnieuw. Niet alle bladluizen spoelen in één keer weg. Herhaal het afspoelen als je weer groepjes ziet.
Knip eventueel een sterk aangetaste jonge scheut weg als de plant dat goed verdraagt. Snoei niet meer dan nodig is: opgerolde bladeren worden na het verwijderen van de luizen niet altijd weer mooi, maar nieuwe groei kan wel gezond zijn.
Op een appelboom kun je bereikbare bladluizen op jonge scheuten op dezelfde manier wegspoelen. Bij een grote boom is het niet nodig om elk insect te verwijderen. Kijk vooral of de jonge groei sterk vervormt en of natuurlijke vijanden de bladluizen al aanpakken.
Natuurlijke vijanden van bladluizen
Lieveheersbeestjes eten bladluizen, net als hun larven. Ook de larven van gaasvliegen en zweefvliegen helpen om aantallen terug te dringen. Zie je deze insecten tussen de bladluizen, dan is afwachten vaak een goede eerste stap.
Je kunt de tuin aantrekkelijk maken voor nuttige insecten door bloeiende planten te laten staan en niet elke schuilplek op te ruimen. Een tuin met verschillende planten biedt meer voedsel en beschutting dan een kale tuin.
Natuurlijke vijanden kun je ook kopen. Dat kan nuttig zijn bij een aanhoudende aantasting, bijvoorbeeld in een serre. Het resultaat is niet onmiddellijk: de insecten moeten eerst de bladluizen vinden. Gebruik geen insectenspray tegelijk, want die kan ook de natuurlijke bestrijders raken.
Mieren op een plant kunnen een aanwijzing zijn dat er bladluizen zitten. Ze komen op de honingdauw af en beschermen de luizen soms tegen hun vijanden.
Zeep en sprays tegen bladluis
Afwasmiddel zoals Dreft kan bladluizen beschadigen, maar is geen goede standaardkeuze voor je planten. De samenstelling verschilt per product en bladeren kunnen er schade door oplopen. Gebruik ook geen sterke huishoudmiddelen op planten.
Werken wegvegen en afspoelen niet goed genoeg en blijft de plant achteruitgaan, dan kun je een toegelaten middel tegen bladluizen overwegen. Kies een product dat geschikt is voor de plant en de plek waar je het wilt gebruiken. Bij groenten en fruit is ook van belang of toepassing op eetbare gewassen is toegestaan.
Volg het etiket voor de dosering en toepassing. Veel sprays moeten de bladluizen rechtstreeks raken, terwijl ze juist onder bladeren of in opgerolde scheuten kunnen zitten. Een behandeling kan ook nuttige insecten treffen. Spuit daarom niet zomaar over een hele plant waarop al lieveheersbeestjes of hun larven aanwezig zijn.
Zo verklein je de kans op een grote plaag
Je kunt bladluizen niet volledig uit de tuin weren, maar je kunt een grote aantasting wel sneller opmerken. Bekijk jonge groei geregeld, vooral wanneer planten nieuwe scheuten en knoppen vormen. Een klein groepje is eenvoudiger weg te vegen dan een grote kolonie.
Geef planten water en voeding die passen bij hun standplaats. Te veel mest kan zorgen voor veel zachte groei, waarop bladluizen graag zitten. Extra voeding is dus niet automatisch de oplossing voor een aangetaste plant.
Bekijk ook nieuwe planten voordat je ze tussen andere planten zet. Zitten er luizen op, dan kun je die eerst verwijderen.
Veelgestelde vragen over bladluis
Hoe erg is bladluis?
Een kleine hoeveelheid is meestal niet ernstig voor een gezonde plant. Bij veel bladluizen kunnen jonge scheuten vervormen en kan de groei achterblijven. Jonge of verzwakte planten hebben daar vaak meer last van.
Gaat bladluis vanzelf weg?
Dat kan. Natuurlijke vijanden, regen en veranderende omstandigheden kunnen de groep kleiner maken. Blijven de luizen zich uitbreiden en raakt de plant zichtbaar beschadigd, dan kun je ze beter helpen verwijderen.
Kan bladluis op mensen leven?
Nee. Bladluizen leven van plantensap en kunnen zich niet op mensen vestigen. Een bladluis kan wel per ongeluk op je huid of kleding terechtkomen.
Kun je een kamerplant met bladluis buiten afspoelen?
Ja, als de temperatuur geschikt is voor de plant. Spoel de bladeren en stengels voorzichtig af en laat het overtollige water weglopen. Zet de plant daarna terug op een plek die past bij zijn verzorging.
Zie je na het afspoelen opnieuw enkele bladluizen, kijk dan ook of er larven van lieveheersbeestjes of gaasvliegen aanwezig zijn. Die kunnen helpen om de groep klein te houden.



